Nederland ligt grotendeels onder zeeniveau en zeker in deze regio zijn de dijken van levensbelang, legt Adrie Kraaijeveld, wachtcommandant en dijkbeheerder bij Waterschap Rivierenland, uit. “Onze dijken zijn op orde, maar bij extreem hoogwater weet je nooit wat er gebeurt. Daarom zijn inspecties en dijkbewaking essentieel.”
Ogen en oren van het waterschap
Vrijwillige dijkwachten worden ingezet tijdens hoogwater. Hun taak is simpel maar cruciaal: inspecteren, signaleren en rapporteren. Ze lopen langs de dijk en letten op schadebeelden, zoals scheuren, verzakkingen of kwelwater. Deze waarnemingen worden via een app of portofoon doorgegeven aan de dijkpost.
“In dit deel van het waterschap zijn tijdens dijkbewaking zo’n 120 mensen actief, van Gorinchem tot Kinderdijk en Everdingen”, vertelt Kraaijeveld. “Maar de gemiddelde leeftijd ligt vrij hoog. We hebben de afgelopen jaren nieuwe aanwas gekregen, maar er komt een groot verloop aan. Daarom zoeken we versterking.”
Vrijwillig, maar niet vrijblijvend
Hoewel de afgelopen jaren geen grootschalige inzet nodig was, kan dat snel veranderen. De Alblasserwaard ligt in een overgangsgebied waar zowel rivierwater als water vanuit zee invloed heeft. “Het kan zomaar volgende week nodig zijn”, aldus Kraaijeveld.
Vrijwilligers krijgen een opleiding van meerdere dagdelen, waarin theorie en praktijk worden gecombineerd. Ze leren schade herkennen en hoe ze moeten handelen tijdens een echte hoogwatersituatie. Daarnaast zijn er regelmatig oefeningen, zodat iedereen weet wat hij of zij moet doen als het erop aankomt.
‘Je doet het samen, voor veiligheid’
Een van de vrijwilligers is Willem Scholten, die al zo’n vijftien jaar actief is als dijkwacht. “Het is mooi om buiten op de dijken te zijn en dit samen te doen,” zegt hij. “Je bent van grote toegevoegde waarde. We monitoren, we melden en dragen zo bij aan de veiligheid van Nederland.”
Volgens Scholten is het werk afwisselend en leerzaam. “Je leert hoe een dijk is opgebouwd en hoe je die sterk houdt. Dat geeft veel voldoening.”
Bekijk hier de reportage over de dijkwachters:
